Memur-Sen Konfederasyonu’na bağlı Memurlar Emekliler Derneği (MEMUR-DER), emekli maaşlarına yapılması gereken ek ödeme ve refah payının kök maaşa tam olarak yansıtılmaması nedeniyle oluşan mağduriyetleri Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı. Dernek, bu durumun Anayasa’nın eşitlik ilkesine aykırı olduğunu savunarak, emekliler arasında yaratılan maaş farklılıklarının giderilmesini talep ediyor.
Ocak 2023’te yapılan maaş zamları sonrasında ortaya çıkan bu durum, özellikle bazı emeklilerin aylık bağlama oranlarında yapılan değişiklikler nedeniyle %4’lük ek ödeme ve refah payının kök maaşlarına tam olarak yansımamasıyla başladı. MEMUR-DER’in başvurusu, bu adaletsizliğin giderilmesi ve tüm emekliler için eşit bir maaş hesaplama sisteminin tesis edilmesi hedefini taşıyor.
Emeklilerin Temel Şikayeti Nedir?
Memurlar Emekliler Derneği’nin Anayasa Mahkemesi’ne taşıdığı temel şikayet, 2023 yılı Ocak ayında yapılan maaş zamları ile birlikte ortaya çıkan “kademeli emekli maaşı” uygulamasıdır. Detaylar şunlardır:
- Ek Ödeme ve Refah Payı Sorunu: Emekli aylık bağlama oranlarındaki değişiklikler nedeniyle, ortalama %4’lük ek ödeme ve refah payı bazı emeklilerin kök maaşlarına tam olarak yansıtılmamıştır.
- Maaş Farklılıkları: Bu durum, aynı koşullardaki emekliler arasında maaş farklılıkları oluşturarak bir “kademeli emekli maaşı” sistemi yaratmıştır. Yani, aynı oranda zam alan ancak farklı kök maaş hesaplamalarına tabi tutulan emekliler arasında adaletsizlik doğmuştur.
- Hak Kaybı İddiası: Dernek, refah payının kök maaşa eklenmemesinin, emeklilerin alım güçlerini düşürdüğünü ve yıllar içinde bu farkın büyüyerek daha ciddi mağduriyetlere yol açtığını belirtmektedir.
Kimler Etkilendi ve Kim Başvuruyu Yaptı?
Bu durumdan etkilenen kesim, Türkiye genelindeki milyonlarca emeklidir. Özellikle 2023 Ocak ayındaki zam döneminde emekli aylığı bağlama oranlarındaki değişikliklerden olumsuz etkilenenler bu mağduriyetin odağındadır. Anayasa Mahkemesi’ne yapılan başvuru ise, Memur-Sen Konfederasyonu’nun bir kolu olan Memurlar Emekliler Derneği (MEMUR-DER) tarafından gerçekleştirildi. Dernek yetkilileri, başvuruyu tüm emekliler adına, hak ve adalet arayışı kapsamında yaptıklarını ifade etti.
Anayasal Gerekçeler ve Hukuki Süreç
MEMUR-DER, başvurusunda bu uygulamanın Anayasa’nın çeşitli maddelerine aykırı olduğunu ileri sürmektedir. Başlıca gerekçeler şunlardır:
- Anayasa’nın 10. Maddesi (Eşitlik İlkesi): Dernek, emekliler arasında aynı şartlarda olmasına rağmen farklı maaşlar ödenmesinin eşitlik ilkesini ihlal ettiğini savunuyor. Hukuk devleti ilkesinin gereği olarak, vatandaşlar arasında keyfi ayrımcılık yapılamayacağı vurgulanıyor.
- Sosyal Devlet İlkesi: Emeklilerin sosyal güvenlik ve refahının sağlanmasının sosyal devletin temel görevlerinden olduğu, bu uygulamanın ise sosyal devlet ilkesine aykırılık teşkil ettiği belirtiliyor.
- Hukuki Güvenlik ve Öngörülebilirlik: Emekli maaşlarının hesaplanmasında şeffaflık ve öngörülebilirlik eksikliğinin, hukuki güvenlik ilkesini zedelediği ifade ediliyor.
Anayasa Mahkemesi, başvuruyu öncelikle şekil yönünden inceleyecek, ardından esasa ilişkin değerlendirmelerine başlayacaktır. Mahkeme’nin vereceği karar, Türkiye’deki milyonlarca emeklinin maaş hesaplamalarını ve sosyal haklarını doğrudan etkileme potansiyeli taşımaktadır. MEMUR-DER, AYM’den adil bir karar bekleyerek, oluşan mağduriyetin giderilmesini ve emeklilerin hak ettikleri refah payının tam olarak yansıtılmasını talep etmektedir.
