Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) bünyesinde görev yapan binlerce öğretmenin ek ders ücretlerine yönelik uzun süredir devam eden mağduriyeti, son dönemde MEB’in yayımladığı bir yazı ve Danıştay’ın daha önceki kararları arasındaki çelişkiyle yeniden gündeme geldi. Öğretmenler, mevzuat gereği derse girseler dahi, başka idari görevler nedeniyle fiilen ders yapamadıkları saatlerin ek ders ücretlerinin ödenmemesinden şikayetçi. Bu durum, yargı kararlarına rağmen uygulamanın değişmediği iddialarını beraberinde getiriyor.
Tartışmanın temelinde, öğretmenlerin fiilen ders yapmadıkları ancak mevzuat gereği ders görevi sayılan saatlerin ek ders ücretinin ödenip ödenmeyeceği yatıyor. Özellikle komisyon üyeliği, kurul toplantıları, veli görüşmeleri, okul gezileri gibi idari ve eğitsel görevler nedeniyle fiilen derse giremeyen öğretmenlerin ek ders ücretleri kesiliyor. Bu uygulama, öğretmenler arasında büyük bir haksızlık algısı yaratıyor.
Ek Ders Ücreti Mağduriyetinin Kökeni Nedir?
Öğretmenlerin ek ders ücretleri, “Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar” ile düzenleniyor. Ancak kararın yorumlanmasında ve uygulanmasında farklılıklar yaşanabiliyor. Öğretmenler, görevlendirilmiş olsalar dahi, ilgili kararın 25. maddesinde yer alan “fiilen yerine getirilme” şartı gerekçe gösterilerek, fiilen ders yapamadıkları saatlerin ücretlerini alamıyorlar.
Bu durum, özellikle okul yönetimlerinin yoğun dönemlerde öğretmenlere farklı görevler vermesiyle sıkça karşılaşılan bir problem haline gelmiştir. Bir öğretmen aynı anda hem ders görevlendirmesi hem de bir idari komisyonda görevli olabiliyor. Bu çakışma durumunda öğretmen, derse giremediği için ek ders ücretinden mahrum kalıyor.
MEB’in Son Yazısı Neyi İçeriyor?
Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü’nün 30 Haziran 2023 tarihli ve 80720516 sayılı “Ek Ders Ücreti” konulu yazısı, tartışmaları alevlendiren son gelişme oldu. Bu yazıya göre, ek ders ücretinin ödenebilmesi için dersin fiilen yapılması şartı bir kez daha vurgulandı. Yani, ders programında olmasına rağmen bir öğretmen farklı bir görev nedeniyle derse giremezse, o dersin ek ders ücretini alamayacak. Bu durum, öğretmenlerin gelir kaybına uğramasına neden olurken, MEB’in uygulamayı sürdürme eğiliminde olduğunu gösteriyor.
Danıştay Kararı Neden Önemli?
MEB’in bu yorumu, aslında yargı kararlarıyla çelişen bir durumu ifade ediyor. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E.2013/3663, K.2017/2065 sayılı ve 27 Nisan 2017 tarihli kararında konuya açıklık getirmişti. Danıştay, ilgili kararında şu ifadelere yer vermişti:
- “Öğretmene ders görevi verilmekle birlikte, mevzuattan kaynaklanan bir başka görevi yerine getirmesi nedeniyle fiilen ders yapamaması durumunda, öğretmenin söz konusu fiilen yapamadığı ders görevini yerine getirmiş sayılacağı…”
- “…ve bu dersin ek ders ücretinin ödenmesi gerektiği…”
Bu karar, bir öğretmenin ders programında dersi olmasına rağmen, yönetmelik veya ilgili mevzuat gereği katılması gereken başka bir toplantı, komisyon görevi veya idari işlem nedeniyle fiilen ders yapamaması halinde dahi, o dersin ek ders ücretinin ödenmesi gerektiğini hükme bağlıyor. Danıştay kararları idari makamlar için bağlayıcı nitelikte olduğundan, bu karar MEB’in uygulamasının hukuka aykırı olduğu yönündeki eleştirileri güçlendiriyor.
Uygulamadaki Çelişki Nasıl Giderilecek?
MEB’in 30 Haziran 2023 tarihli yazısının ardından, Bakanlık aynı genel müdürlük tarafından 19 Eylül 2023 tarihli başka bir yazıyla Danıştay kararının içeriğini açıklama gereği duymuştur. Ancak bu açıklama, öğretmenlerin Danıştay kararı doğrultusunda haklarını almasını sağlayacak bir genelgeye dönüşmemiştir. Sendikalar ve öğretmen dernekleri, Danıştay’ın bağlayıcı kararının MEB tarafından tam olarak uygulanması ve fiilen ders yapamayan ancak görevli sayılan öğretmenlerin ek ders ücretlerinin kesintisiz ödenmesi gerektiğini vurguluyor.
Bu çelişkinin giderilmesi için MEB’in Danıştay kararını esas alan yeni bir düzenleme yapması veya mevcut uygulamasını yargı kararlarına uygun hale getirmesi beklenmektedir. Aksi takdirde, öğretmenlerin mağduriyeti devam edecek ve konu yargıya taşınmaya devam edecektir.
