Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), eğitimde fırsat eşitliğini sağlamak ve kayıt sistemindeki suiistimalleri önlemek amacıyla adrese dayalı okul kayıt sisteminde köklü değişikliklere hazırlanıyor. Yaklaşan yeni kayıt dönemi öncesinde devreye sokulacak bu yeni tedbirler, özellikle büyük şehirlerde yoğunlaşan sahte adres beyanlarının önüne geçmeyi hedefliyor. Sahte adres bildiriminde bulunan veliler için adli süreç başlatılacakken, usulsüz kayıtlar da iptal edilecek.
Uzun süredir tartışma konusu olan adrese dayalı okul kayıt sistemindeki “hayali ikamet” sorunu, bakanlığı harekete geçirdi. Velilerin çocuklarını istedikleri okullara kaydettirebilmek için geçici adres değişiklikleri yapması veya gerçeği yansıtmayan adres bildirimlerinde bulunması, bazı okullarda yığılmalara yol açarak eğitim kalitesini düşürüyordu. MEB, bu adaletsizliği ortadan kaldırmak için dijital altyapıyı da kullanarak kapsamlı bir denetim mekanizması kuruyor.
Yeni Dönemde Kimler ve Neler Denetleyecek?
Adrese dayalı kayıt sisteminin daha şeffaf ve adil işlemesi için çok yönlü bir denetim süreci işletilecek:
- Muhtarların Rolü: Okul kayıtları sırasında muhtarlıklar tarafından ikametgah kontrolleri yapılacak. Velilerin beyan ettiği adresin doğruluğu, muhtarlıklar aracılığıyla teyit edilecek. Bu sayede, velinin gerçekten o mahallede oturup oturmadığı ilk aşamada belirlenebilecek.
- Okul Müdürlerinin Yetkisi: Okul müdürleri, kendilerine kayıt için başvuran öğrenci velilerinin adres beyanlarında şüphe uyandıran durumlar tespit etmeleri halinde, gerekli bildirimleri İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri’ne yapacak. Müdürler, özellikle okul kapasitesini aşan veya ani adres değişikliği gösteren kayıtları dikkatle inceleyecek.
- İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri: Şüpheli görülen adres beyanları, İlçe Milli Eğitim Müdürlükleri tarafından sivil kayıt birimlerine iletilecek. Bu birimler, adresin gerçekten o ikametgaha ait olup olmadığını detaylı bir şekilde araştıracak.
- Dijital Entegrasyon: E-Okul sistemi, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü kayıtlarıyla entegre çalışacak. Ayrıca, bu denetim süreçlerini kolaylaştıracak bir mobil uygulama da geliştirilecek. Bu sayede, sahte adresler çok daha hızlı ve etkin bir şekilde tespit edilebilecek.
Sahte Adres Beyanına Adli Yaptırım Geliyor
Getirilen en önemli yeniliklerden biri, gerçeğe aykırı adres beyanlarının yasal sonuçları olacak. Yeni düzenlemelerle birlikte:
- Cezai Sorumluluk: Sahte adres beyanında bulunduğu tespit edilen veliler hakkında, Türk Ceza Kanunu kapsamında “resmi belgede sahtecilik” suçundan adli işlem başlatılacak. Bu, bugüne kadar genellikle idari yaptırımlarla sınırlı kalan süreci ciddi bir cezai boyuta taşıyor.
- Kayıt İptali ve Nakil: Gerçeği yansıtmadığı ortaya çıkan adresler üzerinden yapılan okul kayıtları derhal iptal edilecek. Öğrenci, herhangi bir erteleme olmaksızın, ikamet ettiği gerçek adrese en yakın okula nakledilecek. Bu durum, eğitim-öğretim dönemi başlamış olsa bile geçerli olacak.
Neden Bu Önlemler Alınıyor?
MEB’in bu kararlı adımlarının temelinde, eğitimde fırsat eşitliğini güvence altına almak ve sistemin suistimal edilmesini önlemek yatıyor. Özellikle büyük şehirlerde, “popüler” olarak kabul edilen okullara kayıt yaptırabilmek için yapılan sahte adres beyanları, diğer okulların boş kalmasına, bazı okullarda ise aşırı kalabalık sınıfların oluşmasına neden oluyordu. Bu durum, hem eğitim kalitesini düşürüyor hem de gerçek ikametgah adreslerinde oturan öğrencilerin haklarını gasp ediyordu.
Bakanlık yetkilileri, yeni tedbirlerle birlikte her öğrencinin gerçekten ikamet ettiği adrese en yakın okula kayıt yaptırmasını sağlayarak, okullar arasındaki öğrenci dağılımını dengelemeyi ve böylece tüm öğrencilere daha adil bir eğitim ortamı sunmayı hedefliyor. Yeni kayıt dönemiyle birlikte hayata geçirilecek bu uygulamaların, sistemin güvenilirliğini artırması ve velilerin gerçeğe uygun beyanlarda bulunmasını teşvik etmesi bekleniyor.
