Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), bünyesinde veya Bakanlık için geliştirilen yapay zeka uygulamaları hakkında kritik bir adım atarak “Yapay Zeka Uygulamaları Etik Beyan Formu” talep etmeye başladı. Bu yeni düzenleme ile Bakanlık, yapay zeka teknolojilerinin eğitimdeki kullanımında etik prensiplerin, veri güvenliğinin ve şeffaflığın güvence altına alınmasını amaçlıyor. Böylece, yapay zeka tabanlı araçların geliştirilmesi ve uygulanmasında standart bir etik çerçeve oluşturulmuş olacak.
Bu talep, Bakanlık bilişim altyapısını kullanan veya MEB’in eğitim süreçlerine dahil olan tüm yapay zeka projeleri için geçerli olacak. Uygulamaların geliştirme aşamasından son kullanıcıya ulaşana dek tüm süreçlerde etik değerlere uygun hareket edilmesi, kişisel verilerin korunması ve algoritmik ayrımcılığın önüne geçilmesi hedefleniyor.
MEB Neden Etik Beyan İstiyor?
Yapay zeka teknolojilerinin eğitim alanında sunduğu potansiyellerin yanı sıra beraberinde getirdiği etik riskler de dünya genelinde tartışma konusu. Milli Eğitim Bakanlığı, bu riskleri minimize etmek ve öğrencilerin, öğretmenlerin ve idari personelin haklarını korumak adına proaktif bir yaklaşım sergiliyor. Bakanlık, yapay zeka uygulamalarının:
- Kişisel verilerin gizliliğini ihlal etmemesi,
- Şeffaf ve anlaşılır olması,
- Adil ve ayrımcılık içermemesi,
- İnsan denetimine açık olması,
- Hesap verebilirlik prensiplerine uyması
gibi temel etik ilkeleri barındırmasını zorunlu kılıyor. Bu beyan formu, olası risklerin baştan belirlenmesi ve giderilmesi için bir taahhüt niteliği taşıyacak.
Kimleri Kapsıyor?
MEB Bilişim Teknolojileri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan duyuruya göre, etik beyan formu iki ana grubu kapsıyor:
- Bakanlık Birimlerince Geliştirilen Uygulamalar: MEB bünyesindeki farklı birimler tarafından geliştirilen veya kullanılmak üzere tasarlanan tüm yapay zeka tabanlı yazılım ve sistemler.
- Harici Kurumlarca Geliştirilen Uygulamalar: Özel sektör firmaları, üniversiteler veya diğer üçüncü taraf kuruluşlar tarafından Bakanlık ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilen ve MEB altyapısında kullanılması planlanan yapay zeka çözümleri.
Bu kapsam, eğitim ekosisteminde yer alan her türlü yapay zeka çözümünün etik standartlara uygunluğunu sağlayarak, eğitimde güvenli ve sorumlu bir yapay zeka kullanımının önünü açmayı hedefliyor.
Etik Beyan Formunda Hangi İlkeler Yer Alıyor?
Hazırlanan “Yapay Zeka Uygulamaları Etik Beyan Formu” içerisinde, yapay zeka teknolojilerinin geliştirilmesi ve kullanımında olmazsa olmaz kabul edilen bir dizi temel ilke bulunuyor. Bu ilkeler, uygulamaların sadece teknik yeterliliklerini değil, aynı zamanda toplumsal etkilerini de göz önünde bulundurmasını sağlamak amacıyla belirlendi:
- Veri Koruma ve Gizlilik: Kişisel verilerin toplanması, işlenmesi ve saklanmasında ilgili yasal düzenlemelere (KVKK gibi) tam uyum sağlanması.
- Şeffaflık ve Açıklanabilirlik: Yapay zeka algoritmalarının nasıl çalıştığı, kararlarını neye göre verdiği ve sonuçlarının nasıl yorumlanması gerektiği konularında şeffaflık sağlanması.
- Adillik ve Ayrımcılık Yapmama: Uygulamaların herhangi bir birey veya grubu yaş, cinsiyet, ırk, din gibi kriterlere göre ayrımcılığa tabi tutmaması.
- İnsan Denetimi ve Özerklik: Yapay zeka sistemlerinin insan müdahalesine açık olması ve kritik kararların nihayetinde insan tarafından onaylanması ilkesi.
- Güvenlik ve Dayanıklılık: Yapay zeka sistemlerinin siber saldırılara karşı güvenli olması ve beklenmedik durumlar karşısında istikrarlı çalışabilmesi.
- Hesap Verebilirlik: Yapay zeka uygulamalarının neden olduğu olası zararlar veya hatalar karşısında sorumlulukların net bir şekilde belirlenmesi.
Bu ilkeler, eğitimde kullanılan yapay zeka araçlarının güvenilir, etik ve toplumsal fayda odaklı bir şekilde gelişimini ve yaygınlaşmasını destekleyecek bir zemin oluşturmayı amaçlıyor.
MEB Yapay Zeka Uygulamaları İçin Etik Beyan İstiyor mu?
Evet, Milli Eğitim Bakanlığı, kendi bünyesinde veya Bakanlık için geliştirilen yapay zeka uygulamaları hakkında “Yapay Zeka Uygulamaları Etik Beyan Formu” talep etmektedir.
