Mesleki ve Teknik Anadolu Liseleri’nde (MTAL) döner sermaye kapsamında üretim ve hizmet faaliyetlerine katkı sunan öğretmenler, 2023 yılı Temmuz ayında aldıkları ek ders ücretlerinde ciddi bir kesintiyle karşılaştı. Özellikle 6-21 Temmuz tarihleri arasında görev yapan öğretmenlerin ek ders ödemelerinde, yaklaşık 3 bin TL’ye varan mağduriyetler yaşandığı belirtiliyor.
Söz konusu kesintinin temelinde, 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu’nun 16. maddesinde yer alan döner sermaye katkı payı ve ek ders ücreti hesaplamalarına ilişkin yorum farklılıkları yatıyor. Öğretmenler, yaz dönemi çalışmalarının karşılığı olan ek ders ücretlerinin tam olarak ödenmesini beklerken, yapılan uygulama beklenenin aksine bir tablo oluşturdu.
Kesintinin Kaynağı: Yasal Çerçeve ve Uygulama Farkı
Kesintinin nedeni, 3308 sayılı Kanun’un 16. maddesinde öngörülen “döner sermaye işletmeleri hesabına yapılan üretim ve hizmet işlerinde görevlendirilen yönetici ve atölye ve laboratuvar öğretmenlerinin ek ders ücreti ile döner sermaye gelirlerinden alacakları payın toplamının, fiilen derse girdikleri ek ders ücretinin %50’sini geçmemesi” hükmünün yorumlanması ve uygulanış biçiminden kaynaklanıyor.
Milli Eğitim Bakanlığı’nın Görüşü ve Uygulama
- MEB’in Yaklaşımı: Milli Eğitim Bakanlığı, bir öğretmenin Temmuz ayında alacağı toplam ek ders ücretinin, emsali en yüksek devlet memurunun (örneğin okul müdürü) alabileceği ek ders ücretini aşmaması gerektiği yönünde bir görüş belirtmiştir. Bu durum, aylık azami ek ders sınırının aşılmaması ilkesine dayanmaktadır.
- Saha Uygulaması: Ancak sahadaki uygulamada farklı bir yol izlenmiştir. Öğretmenlere ödenen döner sermaye katkı payı, halihazırda ilgili kanun hükümlerine göre öğretmenlerin ek ders ücretinin %50’sini aşmayacak şekilde belirlenmektedir. Kesinti, bu döner sermaye katkı payı düşüldükten sonra kalan net ek ders ücreti üzerinden yapılmıştır.
Bu uygulama, öğretmenlerin döner sermaye katkı payının yanı sıra alması gereken ek ders ücretlerinin de ayrıca %50 oranında sınırlandırılmasına yol açmıştır. Yani, hem döner sermaye payı ayrı bir sınırlamaya tabi tutulmuş, hem de kalan ek ders ücreti tekrar %50’lik bir sınıra takılarak öğretmenlerin kazancını düşürmüştür.
Öğretmenlerin Mağduriyeti ve Beklentisi
MTAL’lerde görev yapan ve döner sermaye faaliyetlerine katkı sunan öğretmenler, yaz döneminde gösterdikleri ek çabanın karşılığını tam olarak almayı beklerken, bu kesintilerle ekonomik olarak mağduriyet yaşadıklarını ifade etmektedirler. Özellikle yüksek enflasyon ortamında yaklaşık 3 bin TL’lik bir kesintinin, öğretmen bütçesi için önemli bir kayıp olduğu vurgulanmaktadır.
Öğretmen sendikaları ve eğitim camiasından gelen tepkilerde, kanun hükmünün yanlış yorumlandığı ve uygulandığı, öğretmenlerin hak edişlerinin eksiksiz ödenmesi gerektiği belirtilmektedir. Yetkililerden, bu mağduriyetin giderilmesi ve kanun hükmünün öğretmen lehine netleştirilmesi için adım atılması bekleniyor.
Kesintilerin, 2023 yılı Temmuz ayında, 6-21 Temmuz tarihleri arasındaki dönemde döner sermaye kapsamında görev yapan MTAL öğretmenlerini etkilediği bilgisi, konunun belirli bir zaman dilimine ve öğretmen grubuna odaklandığını göstermektedir. Bu durumun benzer dönemlerde tekrar yaşanmaması için net bir düzenlemeye ihtiyaç olduğu açıktır.
