Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda görev yapan öğretmenlerin en çok merak ettiği konulardan biri, nöbetçi oldukları günlerde boş geçen derslere girdiklerinde ek ders ücreti alıp alamayacaklarıdır. Bu soruya yasal mevzuat çerçevesinde net bir yanıt vermek gerekirse; genel olarak, nöbet görevi kapsamında boş geçen derslere giren bir öğretmene ek ders ücreti ödenmez. Ancak bu durumun istisnaları ve özel şartları bulunmaktadır.
Ek ders ücreti ödemeleri, Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar ile belirlenmiştir. Bu karar, hangi durumlarda ek ders ücreti ödeneceğini ve öğretmenin görev tanımını net bir şekilde ortaya koyar.
Ek Ders Ücretinin Tanımı ve Şartları
Ek ders ücreti, bir öğretmenin kanuni veya olağan ders yükünün üzerinde, okul yönetimi tarafından kendisine verilen ders görevleri karşılığında ödenen ücrettir. Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar’ın 10. maddesi, ek ders ücretinin ödenebilmesi için ders görevinin fiilen yapılmış olması ve bu görevin okul veya kurum yönetimi tarafından resmi olarak verilmiş olması şartını arar. Yani, bir dersin ek ders olarak sayılabilmesi için, idarenin yazılı veya sözlü ancak kayıt altına alınmış bir görevlendirmesi bulunmalıdır.
Nöbetçi Öğretmenlik Görevi ve Boş Dersler
Nöbetçi öğretmen, görevli olduğu gün ve saatlerde okulun düzenini, disiplinini, temizliğini ve öğrencilerin güvenliğini sağlamakla yükümlü olan öğretmendir. Bu görev tanımı, derslerin başlamasından bitimine kadar geçen süreyi kapsar. Boş geçen bir derse girmek ve öğrencilerin başında durarak olası düzensizlikleri engellemek, nöbetçi öğretmenin mevcut nöbet görevinin doğal bir uzantısıdır. Bu tür bir durumda, öğretmen ders işlemekten ziyade, öğrencilerin kontrolünü ve düzenini sağlamaktadır. Dolayısıyla, bu durum “ek ders görevi” olarak nitelendirilmez ve ayrı bir ücretlendirmeye tabi tutulmaz.
Hangi Durumlarda Ek Ders Ödenir?
Nöbetçi öğretmenin boş geçen bir derse girmesi durumunda ek ders ücreti alabilmesi için çok önemli bir fark vardır: görevlendirme şekli ve amacı.
- Resmi Görevlendirme: Eğer okul yönetimi, boş geçen bir ders için nöbetçi öğretmeni resmi olarak “ders tamamlama” veya “vekaleten ders görevi” adı altında görevlendirir ve bu görevlendirme öğretmenin ders programına işlenirse, bu durumda yapılan fiili ders görevi karşılığında ek ders ücreti ödenmesi gerekir.
- Ders İçeriği Sunma: Bu görevlendirme sadece öğrencilerin başında durmak değil, aynı zamanda dersin içeriğine uygun bir eğitim faaliyeti yürütmek amacıyla yapılmalıdır.
Kısacası, nöbetçi öğretmenin yalnızca boş geçen dersteki öğrencilerin asayişini sağlamak amacıyla sınıfa girmesi ek ders ücreti doğurmazken, resmi bir yazıyla veya görevlendirmeyle fiilen dersin işlenmesi amacıyla görevlendirilmesi ek ders ücreti getirecektir. Bu durum, Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar’ın 25. maddesi ile de desteklenmektedir. Bu madde, öğretmenlerin fiilen yerine getirmediği ders görevleri için ek ders ücreti ödenmeyeceğini, ancak bazı geçerli mazeretler (rapor, izin vb.) nedeniyle dersine giremeyen öğretmenlerin yerine fiilen derse giren öğretmene ek ders ücreti ödeneceğini belirtir.
Okul Yönetimlerinin Sorumluluğu
Bu tür durumlarda herhangi bir mağduriyet yaşanmaması adına, okul yönetimlerinin boş geçen derslerin telafisi veya ikamesi için yapacakları görevlendirmeleri net ve mevzuata uygun bir şekilde yapmaları büyük önem taşımaktadır. Herhangi bir öğretmen görevlendirmesi, ilgili ders saatlerini ve öğretmenin sorumluluğunu açıkça belirtmeli, mümkünse yazılı hale getirilmelidir.
Boş geçen derslere giren nöbetçi öğretmenlere ek ders ücreti ödenir mi?
Hayır, nöbet görevi kapsamında, okul idaresinden resmi bir “ders tamamlama” veya “vekaleten ders görevi” olmaksızın, sadece düzeni sağlamak amacıyla boş geçen derslere giren nöbetçi öğretmenlere ek ders ücreti ödenmez. Ek ders ücreti ancak fiilen ve resmi bir görevlendirme ile dersin işlenmesi durumunda söz konusu olur.
