Kocaeli 1. İdare Mahkemesi, norm fazlası statüsüne düşen bir öğretmenin isteği dışında yapılan re’sen atamasına ilişkin yürütmeyi durdurma kararı vererek Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) uygulamalarına önemli bir emsal teşkil edebilecek bir hükme imza attı. Karar, idarenin atama süreçlerindeki takdir yetkisinin sınırlarını ve hukuka uygunluk ilkelerini yeniden gündeme getirdi.
Kocaeli’nin Çayırova ilçesinde görev yapan bir öğretmen, okulunda derslik sayısının azalması nedeniyle norm fazlası durumuna düşürüldü. Bunun üzerine idare tarafından, öğretmenin talepleri dikkate alınmaksızın Şehit Er Müslüm Topal İlkokulu’na re’sen atanması yönünde işlem tesis edildi. Öğretmen, yapılan bu atamanın hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle yargıya başvurdu.
Olayın Arka Planı ve Öğretmenin İddiaları
Davacı öğretmen, idarenin kendisini re’sen atama sürecinde hukuka uygun hareket etmediğini savundu. Dilekçesinde, atamanın keyfi olduğunu, tercih ettiği okullarda boş norm kadrolar bulunmasına rağmen bu seçeneklerin değerlendirilmediğini ve re’sen atamanın ancak diğer tüm seçeneklerin tüketilmesinden sonra başvurulması gereken en son çare olması gerektiğini belirtti. Ayrıca, idarenin atama yaparken objektif kriterlere bağlı kalmadığını ve hukukun temel ilkeleri olan hukuka uygunluk ve hakkaniyet prensiplerine aykırı davrandığını iddia etti.
Mahkemenin Karar Gerekçesi: İdarenin Yükümlülükleri
Kocaeli 1. İdare Mahkemesi, yaptığı değerlendirmede davacı öğretmenin iddialarını haklı buldu ve yürütmeyi durdurma kararı verdi. Mahkeme kararının gerekçeleri şu başlıklar altında özetlenebilir:
İdarenin Başvuruyu Değerlendirme Yükümlülüğü
Mahkeme, idarenin norm fazlası öğretmenin atama talebini içeren dilekçesini yeterince değerlendirmediğine dikkat çekti. Öğretmenin tercih ettiği ve boş norm kadrosu bulunan diğer okulların neden dikkate alınmadığına dair idarece somut ve hukuki bir açıklama getirilmemesi, kararda önemli bir unsur olarak yer aldı.
Re’sen Atamada Gerekçe Sunma Zorunluluğu
Kararda, re’sen atamanın idare tarafından “planlı ve programlı” bir şekilde yapılması gerektiği vurgulandı. İdarenin, zorunlu atamanın neden tek seçenek olduğunu ve diğer alternatiflerin neden değerlendirilmediğini açıkça ortaya koyma yükümlülüğünü yerine getirmediği belirtildi. Mahkeme, idarenin bu konuda somut ve objektif gerekçeler sunması gerektiğini ifade etti.
Telafisi Güç Zarar Potansiyeli
Mahkeme, öğretmenin dilekçesinin usulüne uygun olarak değerlendirilmemesi ve idarenin atama sürecindeki eksiklikler nedeniyle yapılan re’sen atamanın “telafisi güç zararlar doğurabileceği” kanaatine vardı. Bu durum, yürütmenin durdurulması kararında etkili olan önemli bir diğer husus oldu.
Kararın Eğitim Camiası İçin Anlamı
Kocaeli 1. İdare Mahkemesi’nin bu kararı, norm fazlası öğretmen atamaları konusunda MEB’in uygulamalarını yeniden gözden geçirmesi gerekliliğini ortaya koydu. Karar, idarenin atama süreçlerindeki takdir yetkisinin sınırsız olmadığını, hukuka uygunluk, objektiflik ve hakkaniyet ilkelerine riayet etme zorunluluğunu bir kez daha hatırlattı. Benzer durumda olan diğer öğretmenler için de emsal teşkil edebilecek nitelikte olan bu karar, kamu personel hukukunda bireylerin hak arama mücadelesinin önemini bir kez daha gösterdi.
Bundan sonraki süreçte, Kocaeli İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün mahkeme kararı doğrultusunda işlem yapması bekleniyor. Kararın ardından norm fazlası öğretmen atama süreçlerinde idari işlemlerin daha şeffaf ve hukuka uygun şekilde yürütülmesi yönünde bir beklenti oluştu.
