Milli Eğitim Bakanlığı tarafından kısa süre önce yayımlanan Öğretmen Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, eğitim camiasında geniş yankı uyandırdı. Yayımlandığı ilk günden itibaren öğretmen sendikaları ve eğitimciler tarafından yoğun bir şekilde tartışılan yönetmelik, içerdiği bazı maddeler nedeniyle yargıya taşınma sürecine giriyor. Özellikle öğretmenlerin atama, yer değiştirme ve kariyer gelişimlerini doğrudan etkileyen düzenlemelerin, mevcut hakları kısıtladığı ve mağduriyetlere yol açabileceği endişesi hakim.
Yeni yönetmeliğin getirdiği değişiklikler, on binlerce öğretmenin mesleki geleceklerini ve aile düzenlerini derinden etkileme potansiyeli taşıyor. Eğitim sendikaları ve konuya yakın çevreler, bazı maddelerin anayasal ilkelere, uluslararası sözleşmelere ve mevcut hukuki normlara aykırı olduğunu iddia ederek iptali için hukuki süreç başlatmaya hazırlanıyor. Yargıya taşınacak maddelerin başında, diğer kamu hizmet sınıflarından öğretmenliğe geçiş, bazı branş öğretmenlerinin atama haklarındaki değişiklikler, eş durumu ve mazeret tayinlerindeki yeni kriterler ile rotasyon uygulaması geliyor.
Yönetmeliğin Tartışmalı Maddeleri Neler?
Yeni yönetmelikte en çok eleştiri alan ve yargı sürecinin odak noktası olması beklenen maddeler şunlardır:
1. Diğer Hizmet Sınıflarından Öğretmenliğe Geçiş
Yönetmeliğin en dikkat çekici maddelerinden biri, Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfı dışında diğer kamu hizmet sınıflarında görev yapan personelin öğretmenliğe geçişine imkan tanımasıdır. Eğitim sendikaları, bu düzenlemenin pedagojik formasyon ve öğretmenlik mesleğinin gerektirdiği özel nitelikler açısından sorunlu olduğunu savunuyor. Alan dışından yapılan geçişlerin, eğitim kalitesini düşürebileceği ve halihazırda yeterli pedagojik donanıma sahip öğretmen adaylarının hak gaspına yol açabileceği endişesi dile getiriliyor.
2. Fen Bilimleri/Sosyal Bilgiler Branş Öğretmenlerinin Hak Kaybı
Yeni düzenleme ile Fen Bilimleri ve Sosyal Bilgiler branş öğretmenlerinin mevcut atama haklarının kısıtlandığı ve bunun yerine İlköğretim Fen Bilgisi ve Sosyal Bilgiler Öğretmenliği alanlarına atama hakkının getirildiği belirtiliyor. Bu durumun, mevcut branş öğretmenleri arasında belirsizlik yarattığı ve ciddi hak kayıplarına yol açabileceği ifade ediliyor. Özellikle uzun yıllardır bu alanlarda görev yapan veya atanmayı bekleyen öğretmenlerin mağdur olacağı öngörülüyor.
3. Eş Durumu Tayinlerinde Puan Üstünlüğü Kriteri
Öğretmenlerin eş durumu tayinlerinde, daha önce belirli şartları sağlama esasına dayanan uygulamanın yerine puan üstünlüğünün esas alınması büyük tepki topluyor. Bu değişikliğin, özellikle nüfusu kalabalık ve öğretmen yoğunluğu fazla olan illerde aile birliğinin bozulmasına neden olabileceği, öğretmenleri eşlerinden ayrı yaşamaya zorlayabileceği belirtiliyor. Aile bütünlüğünün temel bir hak olduğu vurgulanarak, bu maddenin iptali için güçlü argümanlar sunulması bekleniyor.
4. İl İçi Yer Değiştirmelerde Rotasyon Sistemi
Yönetmeliğin en çok tartışılan bir diğer maddesi ise, öğretmenlerin il içi yer değiştirmelerinde rotasyon sisteminin geri getirilmesidir. Daha önceki dönemlerde uygulanan ve öğretmenler arasında ciddi mağduriyetlere yol açtığı gerekçesiyle kaldırılan rotasyonun yeniden yürürlüğe konulması, öğretmenlerin çalışma barışını bozacağı ve aile düzenlerini alt üst edeceği endişesini taşıyor. Yerleşik düzeni olan öğretmenlerin, isteği dışında yer değiştirmeye zorlanması, mesleki motivasyonu düşürücü bir etken olarak görülüyor.
5. İl Dışı Mazeret Tayini Hakkının Kaldırılması
Yeni yönetmelikle birlikte öğretmenlerin il dışı tayinlerinde mazeret tayini hakkının kaldırılması, özellikle sağlık, can güvenliği gibi kişisel veya ailesel önemli mazeretleri olan öğretmenler için ciddi bir sorun teşkil ediyor. Bu hakkın kaldırılmasının, özel durumu olan öğretmenlerin yaşamlarını sürdürmelerini zorlaştıracağı ve onların hakkaniyet ilkesine aykırı bir şekilde cezalandırılması anlamına geleceği ifade ediliyor. Sendikalar, bu durumun öğretmenleri çaresiz bırakacağını ve aile bütünlüğünü koruma yükümlülüğünü ihlal ettiğini belirtiyor.
Yargı Süreci ve Beklentiler
Eğitim sendikaları ve birçok eğitimci, yukarıda belirtilen maddelerin başta Anayasa olmak üzere, kanunlara ve uluslararası sözleşmelere aykırı olduğu görüşünde birleşiyor. Önümüzdeki dönemde Danıştay’da açılacak davalarla bu maddelerin iptali için hukuki mücadele başlatılması bekleniyor. Yargı sürecinin, yönetmeliğin geleceği ve on binlerce öğretmenin hakları üzerinde belirleyici bir rol oynaması öngörülüyor. Gözler, Danıştay’ın vereceği kararlara çevrilmiş durumda.
