Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), okullarda haftalık ders çizelgelerinin hazırlanmasına yönelik önemli bir genelge yayımlayarak, uygulama esaslarını netleştirdi. Bu yeni düzenlemeler, okul yönetimleri, öğretmenler ve öğrenciler için ders programlarının oluşturulmasında yol gösterici olacak ve özellikle seçmeli derslerin işleyişine dair önemli detaylar içeriyor.
Bakanlık, ders çizelgelerinin hazırlanmasında mevcut mevzuatlara sıkı sıkıya uyulması gerektiğini vurgularken, bazı özel durumlar ve seçmeli ders uygulamalarına ilişkin kafa karışıklıklarını gideren maddelere yer verdi. Düzenlemeler, hem ilköğretim hem de ortaöğretim kurumlarını kapsıyor.
Ders Çizelgelerinde Temel Esaslar ve Yeni Uygulama Alanları
MEB tarafından yayımlanan genelgeye göre, okullarda haftalık ders çizelgeleri, Talim ve Terbiye Kurulunun resmi Tebliğler Dergisi’nde yayımlanan kararlar ile İlköğretim Kurumları Yönetmeliği ve Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’ndeki hükümler doğrultusunda hazırlanacak. Mesleki ve teknik Anadolu liseleri, imam hatip liseleri ve özel eğitim kurumları için ilgili yönetmeliklerde belirtilen özel çizelgeler esas alınacak.
Özel Durumlar İçin Çizelge Kriterleri
- Sadece Bir Kademesi Bulunan Okullar: Yeni açılan veya farklı okullarla birleşerek yalnızca 1. sınıf ya da 9. sınıf öğrencilerinin bulunduğu okullarda, ders çizelgesi hazırlanırken bir sonraki sınıf seviyesinin (1. sınıf için 2. sınıf, 9. sınıf için 10. sınıf) ders çizelgeleri uygulanacak. Bu, müfredat uyumunun ve öğretmen norm kadrolarının doğru belirlenmesinin sağlanması açısından kritik bir adım.
- Öğrencisi Olmayan Sınıflar: Açılan ancak henüz herhangi bir sınıf seviyesinde öğrencisi bulunmayan okullar için o sınıflara ders çizelgesi düzenlenmeyecek. Bu durum, kaynakların verimli kullanılmasına yönelik bir tedbir olarak öne çıkıyor.
Seçmeli Derslerin Belirlenmesi ve Uygulanması
Genelgenin en önemli bölümlerinden biri, seçmeli derslerin uygulanmasına ilişkin detayları içeriyor. Bakanlık, seçmeli derslerin öğrenci tercihleri doğrultusunda açılmasının önemine vurgu yapıyor ve okulların bu konuda keyfi uygulamalardan kaçınmasını istiyor.
Seçmeli Derslere İlişkin Önemli Noktalar:
- Ders Saati ve Çeşitliliği: Haftalık ders çizelgelerinde yer alan seçmeli ders saatleri, belirlenen esaslara göre tam olarak uygulanacak ve kesinlikle azaltılmayacak. Her ders için en az 2, en fazla 4 ders saati seçeneği sunulabilecek.
- Öğrenci Tercihi Esas: Seçmeli dersler öğrencilerin istekleri doğrultusunda belirlenecek; okul yönetimi veya öğretmenler tarafından öğrenciye seçmeli ders dayatması yapılamayacak.
- Grup Oluşturma: Seçmeli ders grupları, dersin özelliğine göre en az 10 öğrenci ile oluşturulacak. Ancak, ortaöğretim kurumlarındaki program veya alan açmak için zorunlu olan seçmeli derslerde veya öğrenci sayısı 10’un altında olan özel eğitim kurumlarında bu şart aranmayacak. Bir sınıfta 10’dan az öğrenci bulunması durumunda bile o sınıf için seçmeli ders grubu oluşturulabilecek.
- Ders Değişikliği: Seçmeli ders değişikliği, eğitim-öğretim yılının ilk iki haftası içinde, öğrencinin velisinin yazılı başvurusu ve okul yönetiminin onayıyla yapılabilecek.
- Başka Okuldan Ders Alma: Kendi okulunda yeterli sayıda öğrenci tarafından seçilmediği için açılamayan dersler için öğrenciler, il/ilçe milli eğitim müdürlüklerinin uygun görmesi hâlinde, diğer okullardan bu dersleri alabilecekler.
Derslerin Haftaya Dağıtımı ve Öğretmenlerin Yükü
Ders çizelgelerinin hazırlanmasında öğretmenlerin ders yükü ve öğrenci sağlığı da göz önünde bulundurulacak. Dersler, haftanın günlerine dengeli bir şekilde dağıtılacak.
- Bir öğretmene arka arkaya 6 dersten fazla ders konulmayacak.
- Beden Eğitimi, Görsel Sanatlar ve Müzik dersleri, haftanın farklı günlerine dengeli olarak dağıtılabileceği gibi, birleştirilerek tek günde de işlenebilecek.
- Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi dersleri, zorunlu olmadıkça birleştirilmeyecek ve arka arkaya konulmayacak. Ancak, farklı okullarda görev yapan öğretmenlerin ders programları için bu kural esnetilebilecek.
- Öğretmenlerin branş dersleri dışındaki seçmeli derslerde görevlendirilmesinde, öğretmenlerin isteği ve yeterlilikleri ön planda tutulacak.
- Okul yönetimi, seçmeli derslerin hafta sonuna veya öğrencilerin ders yoğunluğunun arttığı günlere zorunlu olarak yığılmasını talep edemeyecek; öğretmenlerin ders programları hazırlanırken bu hususlara dikkat edilecek.
MEB’in bu genelgesi, okullardaki ders çizelgesi hazırlama süreçlerine şeffaflık ve standart bir yaklaşım getirerek, eğitim kalitesini artırmayı ve hem öğrenci hem de öğretmenlerin mağduriyetini önlemeyi hedefliyor.
