ÖĞDER (Öğretmenler Derneği), Milli Eğitim Bakanlığı’na (MEB) acil çağrıda bulunarak, öğretmenlerin mazeret tayinlerinde yaşadığı kronik sorunların ve yıllardır süregelen mağduriyetlerin bir an önce giderilmesini talep etti. Dernek, özellikle eş durumu ve sağlık gibi mazeret tayinlerinde uygulanan mevcut şartların, binlerce öğretmenin aile bütünlüğünü bozduğunu ve mesleki motivasyonlarını derinden etkilediğini vurguladı.
Atama bekleyen aday öğretmenler kadar, mevcut görevde olan öğretmenlerin de en önemli gündem maddelerinden biri olan tayin çilesi, MEB’in uygulamalarıyla adeta bir çıkmaza dönüşmüş durumda. ÖĞDER, binlerce öğretmenin eşlerinden ve çocuklarından ayrı kalmasına neden olan sistemdeki aksaklıkların giderilmesi için kapsamlı bir çözüm paketi sunulmasını beklediklerini belirtti.
Mazeret Tayinlerinde Yaşanan Başlıca Mağduriyetler
Öğretmenler Derneği tarafından yapılan açıklamada, mazeret tayinlerinin sadece bir idari işlemden ibaret olmadığı, aynı zamanda öğretmenlerin insani ve ailevi haklarını doğrudan etkileyen kritik bir konu olduğu belirtildi. Mevcut uygulamaların yarattığı başlıca mağduriyet alanları şunlardır:
- Eş Durumu Tayinlerinde Ayrılıklar: Eş durumu tayinlerinde, eşlerin farklı şehirlerde, hatta farklı coğrafi bölgelerde görev yapmak zorunda kalması, aile bütünlüğünü derinden sarsıyor. Özellikle öğretmen eşlerin veya eşi başka bir kurumda çalışan öğretmenlerin tayin talepleri, çeşitli gerekçelerle sıklıkla reddedilebiliyor.
- İlk Atamada 3 Yıl Şartı Engeli: İlk ataması yapılan öğretmenler için uygulanan 3 yıllık görev süresi şartı, birçok yeni atanan öğretmenin eş durumu mazeretiyle dahi tayin isteyememesine yol açıyor. Bu durum, mesleğe yeni başlayan genç öğretmenlerin daha ilk günden ailelerinden ayrı kalmalarına ve büyük bir psikolojik baskı yaşamalarına neden oluyor.
- Puan Yetersizliği ve Kadro Sıkıntısı: Mazereti bulunan öğretmenlerin yeterli hizmet puanına sahip olsalar bile, istedikleri bölgelerde açık kadro bulunmaması veya tercih ettikleri okulların kontenjanlarının dolu olması nedeniyle tayinleri gerçekleşmiyor. Bu durum, öğretmenin puanına rağmen tayin olamaması gibi çelişkili durumları ortaya çıkarıyor.
- Çocukların Eğitim Hayatına Olumsuz Etki: Aile bütünlüğünün bozulması, özellikle okul çağındaki çocukların eğitim hayatını olumsuz etkiliyor. Ebeveynlerinden birinden ayrı kalan çocuklar, hem akademik başarı hem de psikolojik gelişim açısından zorlanabiliyor.
ÖĞDER’in Milli Eğitim Bakanlığı’ndan Beklentileri
ÖĞDER, bu mağduriyetlerin giderilmesi adına Milli Eğitim Bakanlığı’ndan acil ve somut adımlar atmasını beklediğini belirtti. Derneğin dile getirdiği temel talepler şu şekilde sıralandı:
- Eş Durumu Tayinlerinde Koşulsuz Atama: Eş durumu tayinlerinin, öğretmenin görev yaptığı yer veya eşinin görev yeri fark etmeksizin, eşler arasında coğrafi bir ayrım gözetilmeksizin gerçekleştirilmesi.
- 3 Yıl Şartının Kaldırılması veya Esnetilmesi: İlk ataması yapılan öğretmenler için eş durumu tayinlerinde uygulanan 3 yıllık görev süresi şartının tamamen kaldırılması veya en azından aile bütünlüğünü ön planda tutacak şekilde esnetilmesi.
- Puan ve Kadro Esnekliği: Yeterli hizmet puanına sahip öğretmenlerin mazeret tayinlerinin, kadro yetersizliği gibi gerekçelerle engellenmemesi. Gerekirse yeni kadro tahsisleri yapılarak öğretmenlerin taleplerinin karşılanması.
- Bölge ve Özel Durum Hassasiyeti: Tayinlerde öğretmenlerin sağlık durumu, eşinin özel ihtiyaçları veya çocuklarının eğitim durumları gibi özel ve insani mazeretlerin öncelikli olarak değerlendirilmesi ve öncelik tanınması.
- Açık Kadroların Artırılması: Mazeret tayinleri için daha fazla açık kadro ilan edilmesi ve il-ilçe milli eğitim müdürlüklerinin bu konuda daha proaktif bir rol üstlenmesi.
- Şeffaf ve Adil Mekanizma: Tayin sürecinde yaşanan mağduriyetleri önlemeye yönelik daha şeffaf, objektif ve adil bir mekanizma oluşturulması.
Öğretmenler Neden Sürekli Mağdur Oluyor?
Öğretmenlerin mazeret tayinlerinde yaşadığı sürekli mağduriyetin temelinde, öğretmen atama ve yer değiştirme yönetmeliğindeki bazı katı ve esnek olmayan maddeler ile merkezi atama sisteminin bölgesel ve bireysel ihtiyaçları yeterince gözetmemesi yatıyor. Özellikle büyük şehirlerdeki kadro doluluk oranları ve Doğu-Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki öğretmen ihtiyacının dengesizliği, bu tür mağduriyetleri körüklüyor. Ayrıca, farklı kurumlarda çalışan eşlerin kurumlar arası tayin koordinasyonunun yetersizliği de önemli bir etken olarak öne çıkıyor.
Çözüm Bekleyen Başlıca Sorunlar Nelerdir?
Çözüm bekleyen başlıca sorunlar, detaylandırıldığı üzere, eş durumu tayinlerinde 3 yıl şartının kaldırılması, öğretmenlerin yeterli hizmet puanına sahip olmasına rağmen yaşanan kadro yetersizliğinin aşılması ve aile bütünlüğünü ön planda tutan, daha insan odaklı bir tayin sisteminin hayata geçirilmesidir. Öğretmenler Derneği, Milli Eğitim Bakanlığı’nın bu insani taleplere kulak vermesi ve öğretmenlerin hem mesleki motivasyonunu hem de yaşam kalitesini artıracak adımları bir an önce atmasını beklemektedir. Aksi takdirde, aile bütünlüğü bozulan öğretmenlerin verimliliği düşerken, bu durumdan yeni nesillerin eğitimi de olumsuz etkilenecektir.
