Türk Eğitim-Sen Genel Başkanı Talip Geylan, küresel iklim değişikliği ve yeşil dönüşüm tartışmalarının yoğunlaştığı bu dönemde, önemli bir uyarıda bulundu. Dubai’de düzenlenen COP28 İklim Zirvesi‘nin gölgesinde yaptığı açıklamada Geylan, “Bir dönüşümün yeşil olması, onun kendiliğinden adil olduğu anlamına gelmez” diyerek, sürdürülebilirlik çabalarının sosyal adalet boyutunu göz ardı etmemesi gerektiğinin altını çizdi. Bu çıkış, çevre politikalarının eğitim sektörü ve öğretmenler üzerindeki potansiyel etkileri hakkında ciddi endişeleri gündeme getirdi.
Geylan, yeşil dönüşümün sadece çevresel ve ekonomik faydalar üzerine odaklanmasının yetersiz olduğunu, asıl meselenin bu dönüşümün sosyal ve adil bir şekilde gerçekleşmesi olduğunu belirtti. Özellikle gelişmekte olan ülkeler ve toplumun kırılgan kesimleri için bu sürecin adil yönetilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Yeşil Dönüşümün Göz Ardı Edilen Sosyal Boyutu
Türk Eğitim-Sen lideri, yeşil dönüşümün sadece emisyon azaltma veya yeşil teknolojilere yatırım gibi teknik konularla sınırlı kalmaması gerektiğini vurguladı. Ona göre, dönüşümün toplumsal yaşamın her alanına nüfuz etmesi, ancak bu süreçte insan odaklı bir yaklaşımın benimsenmesi zorunludur. Geylan, “Gelecek için yeşil bir vizyon oluştururken, bugünün insanlarının ekonomik ve sosyal refahı göz ardı edilmemelidir” ifadelerini kullandı. Bu bağlamda, bazı “karbon sınırı” gibi politikaların gelişmekte olan ülkeler için ek maliyetler ve haksız rekabet koşulları yaratabileceği uyarısında bulundu.
Eğitim sektörünün, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerine karşı kırılgan yapısına da değinen Geylan, doğal afetlerin neden olduğu eğitim kesintileri ve altyapı hasarları gibi sorunların, özellikle dezavantajlı bölgelerde eğitim hakkına erişimi daha da zorlaştırdığını belirtti. Yeşil dönüşüm stratejilerinin, bu tür olumsuzlukları minimize edecek ve eğitimi güçlendirecek şekilde tasarlanması gerektiğini vurguladı.
Öğretmenler: Dönüşümün Anahtar Aktörleri ve Hakları
Talip Geylan, yeşil dönüşüm hedeflerine ulaşmada eğitimin ve özellikle de öğretmenlerin merkezi bir rol oynadığına işaret etti. Öğretmenlerin, öğrencileri çevresel duyarlılık konusunda bilinçlendirme, sürdürülebilir yaşam alışkanlıkları kazandırma ve yeni “yeşil beceriler” edinmeleri için teşvik etme potansiyeline sahip olduğunu vurguladı. Ancak bu önemli görevi üstlenirken, öğretmenlerin haklarının ve çalışma koşullarının korunması gerektiğinin altını çizdi.
Eğitim Çalışanlarının Endişeleri: İstihdam ve Beceriler
- İstihdam Kaybı Riski: Yeşil dönüşümün bazı sektörlerde istihdam kayıplarına yol açabileceği endişesi, eğitim çalışanları için de geçerlidir. Yeni politikalarla ortaya çıkabilecek değişikliklerin öğretmen istihdamını nasıl etkileyeceği belirsizliğini korumaktadır.
- Mesleki Gelişim ve Yeni Beceriler: Öğretmenlerin, iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik konularında bilgi ve pedagojik becerilerini güncellemeleri gerekmektedir. Bu yöndeki eğitim ve desteklerin yeterli düzeyde sağlanması kritik önem taşımaktadır.
- Adil Geçiş: Geylan, herhangi bir dönüşüm sürecinde, etkilenen meslek gruplarının adil bir geçiş süreci yaşaması gerektiğini savundu. Bu, ek eğitim imkanları, kariyer danışmanlığı ve sosyal güvenlik ağlarının güçlendirilmesini içermelidir.
Geylan, “Yeşil dönüşümün maliyeti, hiçbir suretle eğitim bütçelerinden kesintiye gidilerek veya eğitim çalışanlarının haklarından feragat edilerek karşılanmamalıdır” diyerek, öğretmenlerin maaşları, ek ödemeleri ve özlük haklarının korunmasının önemini vurguladı. Eğitimin, sürdürülebilir bir gelecek inşa etmede öncü rol oynaması gerektiğini, ancak bu rolü üstlenirken kendisinin “kurban” edilmemesi gerektiğini belirtti.
Kapsayıcı ve İnsan Odaklı Politikalar Çağrısı
Talip Geylan, yeşil dönüşümün sadece bir çevre meselesi değil, aynı zamanda kapsamlı bir kalkınma, adalet ve eşitlik meselesi olduğuna dikkat çekti. Politika yapıcılarına çağrıda bulunarak, yeşil dönüşüm stratejilerini tüm paydaşları kapsayacak, sosyal boyutları güçlü ve insanı merkeze alan bir yaklaşımla ele almaları gerektiğini ifade etti. Bu sayede, hem çevre korunacak hem de adil ve yaşanabilir bir gelecek inşa edilebilecektir.
Türk Eğitim-Sen’in bu çıkışı, iklim değişikliğiyle mücadele çabalarının, eğitim sektörü ve öğretmenlerin karşılaştığı zorluklar ve fırsatlar bağlamında yeniden değerlendirilmesi gerektiği yönünde önemli bir mesaj taşımaktadır. Yeşil dönüşümün başarısı, sadece ekolojik hedeflere ulaşmakla değil, aynı zamanda bu sürecin toplumsal refahı ve adaleti ne ölçüde sağladığıyla da ölçülecektir.
